Vừng là gì?

Tìm hiểu về VỪNG

Vừng là (Pedaliaceae), họ cây thảo một năm hay nhiều năm, ít khi cây bụi. Lá mọc đối hoặc ở phía trên thì mọc kép. Hoa không đều, đài hợp 4 - 5 thuỳ, tràng hợp 5 thuỳ, nhị 4 có khi chỉ còn 2. Bầu 1 - 2 ô. Quả nang, hạt không nội nhũ, có nhiều dầu trong lá mầm. Có 15 chi, 55 loài, phân bố chủ yếu ở nhiệt đới.

Ở Việt Nam có cây V (Sesanum indicum = S. orientale; tk. mè, hồ ma), thân thảo, có nhiều lông. Lá mọc đối, đôi khi chia 3 thuỳ, các lá trên hẹp hơn, nguyên hoặc có răng, mọc cách. Hoa mọc đơn độc ở nách lá, màu trắng hay hơi hồng; đài 5 thuỳ hình sợi có lông mềm; tràng hình ống, 2 môi, môi dưới 3 thuỳ, môi trên 2 thuỳ; nhị đực 4 (2 dài 2 ngắn); bầu có lông mềm, vòi nhẵn, 4 ô, nhiều noãn. Quả nang dài, có lông, mở thành 4 mảnh. Hạt nhiều, nhỏ, dẹt. Có 2 chủng: a) V trắng: vỏ hạt vàng hay trắng, có loại quả tròn (V cối xay), sai quả, hạt nhiều, chín sớm, thời gian sinh trưởng 2,5 - 3 tháng, thích hợp cho việc tăng vụ, trồng xen; b) V đen: vỏ hạt đen, dễ trồng, mọc khoẻ, sai quả, thời gian sinh trưởng 3,5 - 4 tháng, thích hợp với đất và khí hậu đồi núi ít rét. Giá trị xuất khẩu và dược liệu của V đen cao hơn V trắng.

V là một trong những loại cây trồng cổ nhất thế giới, nguồn gốc từ Châu Phi, được biết đến ở Iran và Ấn Độ từ 2500 đến 1400 tCn., hiện nay được trồng nhiều nhất ở Ấn Độ, Trung Quốc, Myanma, Nigiêria, Xuđăng, Mêhicô, Vênêxuêla và nhiều nước ở Châu Á, Châu Phi, Nam Mĩ. Trồng được ở các vùng nhiệt đới trong điều kiện nửa khô hạn và cả ở trong vùng cận nhiệt đới, ôn đới trong mùa hè. Đòi hỏi nhiệt độ trung bình 20oC, không hạ thấp đột ngột. Lượng mưa 250 - 600 mm trong chu kì sinh trưởng. Cần nước nhất từ khi gieo đến khi ra hoa (độ ẩm đất khoảng 50% trong 30 - 45 ngày). Tránh mưa to, gió mạnh và úng nước. Ưa đất thấm nước, thông thoáng, ít chua. Trồng với mật độ trung bình 130 nghìn cây/ha, nếu trồng thuần cho năng suất trung bình 350 - 400 kg/ha; có thể đạt 1.500 - 1.800 kg hạt/ha với giống tốt, thâm canh. Thành phần hạt V Việt Nam có trung bình 7,6% nước, 20,1% protein, 46,4% dầu béo, 17,6% gluxit, 3,5% xenlulozơ, 4,8% tro; canxi 1.200 mg%, photpho 379 mg%, sắt 10 mg%, caroten 0,03 mg%, vitamin B1 0,30 mg%, vitamin B2 0,15 mg%, vitamin PP 4,5 mg%.

Hạt V cho dầu ăn có chất lượng cao ổn định, không trở mùi ôi, dùng để ăn, làm macgarin, làm chất phụ gia trong công nghiệp mĩ phẩm và dược liệu. Đông y coi V và dầu V là vị thuốc bổ, nhuận tràng, lợi sữa. Sau khi ép dầu, khô bã có tới 40 - 50% protein làm bột chế thức ăn giàu protein, làm thức ăn chăn nuôi. Hạt V dùng trong công nghiệp bánh kẹo.

VỪNG

Vừng

1. Lá; 2. Cành mang lá, hoa; 3. Quả bổ dọc

Loading

Discovery...

 

 

Cách nhận biết rau sạch và rau tồn dư nhiều hóa chất
Cách nhận biết rau sạch và rau tồn dư nhiều hóa chất
20/06/2018

Cách nhận biết rau sạch hướng dẫn phân biệt rau mu

Tái tạo rừng nhiệt đới giữa thủ đô
Tái tạo rừng nhiệt đới giữa thủ đô
20/06/2018

Lần đầu tiên, các nhà khoa học thực hiện việc tái

Khi hoa tử đinh hương nở rộ
Khi hoa tử đinh hương nở rộ
20/06/2018

Một số loài cây du nhập có thể sinh trưởng tốt hơn

Đỗ quyên - Loài hoa độc chữa được nhiều bệnh
Đỗ quyên - Loài hoa độc chữa được nhiều bệnh
20/06/2018

Bị mề đay, dùng hoa đỗ quyên tươi cùng với ké đầu

10 lợi ích sức khỏe của cây sa kê
10 lợi ích sức khỏe của cây sa kê
20/06/2018

Cây sa kê còn có tên là cây bánh mỳ thuộc họ dâu t